Gå til hovedinnhold

Tilegnes ensomheten - Komposisjoner av lys

 Eg hamna litt tilfeldig på bokbad i St.Petri kyrkje i Stavanger. Der samtalte prest Silje Trym Mathiassen med prest og forfattar Elisabeth Thorsen. Eg var litt skeptisk. Roman frå koronaåret. Så tett på. Men tittelen var så fin. og samtalen frista meg til å ta boka med meg heim.

Boka startar tidleg morgon 13.mars 2020. Hovudpersonen Mette står ved postkassa. Skal hente avisa. Er det virus på den? Det er så stille. Er dei andre inne i sine celler?
Brått var eg tilbake til dagane eg alt hadde gløymt. Redsla. Aleinekjensla. Heimekontor. Fare for å bli smitta når ein måtte ut for å handle. Alle som blei tosomme eller var så heldige at det var fleire i kohorten.

Newton brukte et prisme. Det gjør også jeg. Men prismet mitt er så mye mer uhåndterlig, føler jeg. Det er av et annet slags glass, liksom, men har den samme skjørhet.

Silje Trym Mathiassen og Elisabeth Thorsen
Mette er gift, men mann og dotter er i København. Ho er aleine i Oslo. Dei  har ikkje lov å besøke kvarandre. Ho kjenner seg einsam. Ho er redd for dei to andre.

Ho tenkjer mykje på Sara og Hagar i Bibelen. Sara som var barnlaus. Mette trengte eit egg utanfrå for å bere fram eit barn. Barnet hadde Gustav sine gener, men egget tilhøyrte Y (les gjerne bokstaven på engelsk). Sjalusien, Einsemda i dette òg. Dei to som høyrte saman.  Var saman. Ho var ein annan stad. Kva er biologi? 
 
Thorsen skildrar godt einsemda. Mette lurer på kven ho er i jobben. Den som er blitt på teams. Kvalme og tårer som ligg så nært.

Det skjøre i å møtast igjen. Alt dei skulle ha sagt kvarandre. Alt som kan bli veldig fint og alt som kan bli feil.
Det er annerledes å se på verden når man er en gruppe. Å møte virkeligheten alene er så mye mer sårbart. Men også mer sant, på en måte.

 Veit du kva eit scutoid er? Det visste ikkje eg. Ikkje kva abjeksjon var heller. I tillegg blei eg betre kjent med Isaac Newton og lyset, Kierkegaard og Arvo Pärt. Sett deg ned og lytt til "Spiegel im Spiegel". Den er boka på mange måtar.

Skäms inte för at du är människa, var stolt! Inne i dig öppnar sig valv bakom valv oändligt. Du blir aldrig färdig, och det är som det skall (Tomas Tranströmer)

Eg kunne ha skrive langt om alle tankane som kom mens eg las, men det ville blitt ei historie om mine kjensler i 2020. Det treng vi ikkje her. Kanskje boka får igang mange tankar hjå deg òg?

Eg tilrår. 

---

Tittel: Komposisjoner av lys
Forfattar: Elisabeth Thosen
Språk: Norsk
Årstal: 2021
Forlag: Vigmostad & Bjørke

Kommentarer

Populære innlegg fra denne bloggen

En annen sol - sterke dikt om sorg, kjærleik og trass

  Eg har i lengre tid lese dikt av Kolbein Falkeid til kvar morgon. Målet er å lese alle dikta.  Januar 2021 starta med diktsamlinga "En annen sol". Dei første dikta las eg greit, men så kom eg til diktet "Festen", noko låg under, så "Rom sjø" . Då Falkeid i neste dikt skriv om Egil Skallagrimsson sitt dikt om å miste sonen, måtte eg google. Kva tid var det han mista dottera? 1988. Denne diktsamlinga kom ut i 1989. Då skjønte eg at Egil Skallagrimsson måtte med. Ein mann som hadde sett ord på den same smerta over 1000 år før oss. Tungt, det er tunga å røra; eg orkar mest ikkje anden å draga. Det er ikkje von eg vinn å kveda, frå djupet i hugen henta opp kvedskap (frå Sonetapet i Egilsoga) Som Egil Skallagrimsson greier han å finne orda og vi får sterke dikt om sorg, sakn, lengt og håp. Det sterke "Alt" der vi møter oss som forsiktig spør korleis det går og den sørgande som " Kunne også ha fortalt/ om dager på kaikanten./ Om balansegangen der

Storinkvisitoren - kva skal mennesket med fridom?

I lesegruppa les vi Brødrene Karamasov av Fjodor M. Dostojevskij for tida. Denne veka har vi lese Ivan sitt poem. " Legenden om Storinkvisitoren " (lenka er til Nasjonalbiblioteket. Brødrene Karamasov er omsett av Olaf Broch. Legenden startar på s 271). Tenkte det var greit med ei lenke i tilfelle de ikkje hadde boka i heimen. Den nyaste utgåva er omsett av Geir Kjetsaa. Men den er ikkje klar for fri nedlasting frå Nasjonalbiblioteket enno. For dei som leitar fram i bokhylla: Teksten er kapittel 5 i fjerde del. For å oppsummere det eg har lese både i Brødrene Karamasov, i andre bøker og sortere litt eigne tankar, skriv eg ned det som surrar rundt akkurat no. Og 1.mai er kanskje ikkje den dummaste dagen å skrive om det frie mennesket på? To av brødrene Karamasov, Ivan og Aljosja, samtalar om Gud, om å akseptere han for så å avvise han. Om det vonde i verda. Kor er Gud i alt dette? Ivan ser på seg som ateist. Aljosja er munk. Så fortel Ivan legenden om storinkvisitoren.

Med livet framfor seg

 Eg fekk ei nydeleg bok til jul. Ei slik som er god å ta på. Som har eit vakkert design. Emile Ajar: Med livet foran seg . Eg opna boka og las: "Det første jeg vil begynne med å si, er at vi bodde i sjuende etasje uten heis, og for Madame Rosa med alle de kiloene hun hadde å drasse på og bare to bein, var det å slite seg i hjel hver eneste dag, foruten alle sorgene og bekymringene. Hun minnet oss om det hver gang hun ikke klaget over noe annet, for jøde var hun også. Det sto ikke rart til med helsa hennes heller, og det vil jeg også ha sagt med det samme at det var et menneske som kunne ha fortjent en heis." Oj, tenkte eg. For nokre formuleringar. Eg sette meg godt til rette og koste meg frå start til slutt. Men det gjekk seint å lese for her kunne ein ikkje ta setningar som sjølvsagte. Eg måtte lese kvart ord for det kom stadig overraskingar. Vi ser verda frå barnet og den veslevaksne, men samstundes så mykje meir. Ord blir brukt på nye måtar. Til dømes lurer hovudpersonen,